FAQ’s Aziatische hoornaar

Heb jij een vraag over Aziatische hoornaar? Misschien kan je het antwoord hier wel vinden

Hoe verloopt een melding Aziatische hoornaar via RATO vzw?

RATO vzw krijgt de meldingen automatisch door via VespaWatch, na validatie door vrijwilligers.

Wij nemen binnen de 5 à 10 werkdagen na ontvangst van de melding contact op met de melder om langs te komen. We behandelen alle meldingen zo snel mogelijk, 99% zal dus sneller behandeld worden. We plannen op basis van regio, locatie en datum van ontvangst.

Telefonisch winnen wij volgende info in:

  • Locatie van het nest
  • Hoogte van het nest
  • Grootte van het nest

Ter plekke voeren wij de bestrijding van het nest uit. Dat gebeurt zoveel mogelijk mechanisch.

We geven ook de nodige info aan de melder over waar ze aandacht moeten voor hebben in de komende dagen.

We laten een folder achter met de bestrijdingsinfo en onze contactgegeven.

In deze video legt melder Meindert het nog even voor jou uit.

Ik heb een nest zien hangen tijdens een wandeling, kan ik dit nest melden?

Geef het nest accuraat in. Ben je niet zeker van de locatie? Geef het nest dan niet in. Het lijkt wat vreemd om burgers die boodschap te geven, maar RATO vzw gaat niet op zoek naar nesten. Laat het ingeven over aan iemand die exact weet waar het nest zich bevindt. Zo kunnen wij vlotter bestrijden.

Is het doorgeven van meldingen Aziatische hoornaar na 15 oktober nog nuttig?

Ja, zo krijgen wij een beter zicht op het aantal meldingen dat na 15/10/2026 nog binnenkomt. Let wel op: het kan zijn dat private verdelgers contact met je opneemt en een bestrijding aanbiedt. Deze bestrijding is NIET gratis. Informeer je dus goed.

Wist je dat primaire en secundaire nesten vaak samen voorkomen?

Vanaf eind mei en begin juni komen de eerste werksters uit en groeit het embryonest verder uit tot een primair nest. De werksters bouwen het primair nest op beschutte plaatsen zoals tuinhuizen, onder afdaken en dakranden, in nestkastjes, spouwmuren, putdeksels en riolen, klimplanten en hagen. Deze laatste heeft de grootte van een kleine voetbal. Nu kan je starten met het opsporen van nesten via de wiekpotmethode.

Vanaf augustus verhuist 70% van alle nesten naar een hoger gelegen plaats wegens plaatsgebrek. Een tweede nest wordt dan gebouwd hoog in de top van een boom of aan een gevel. We noemen dit nest het secundaire nest. In het begin van de zomer zijn beiden nesten dichtbij elkaar actief. Vindt je een primair nest? Observeer dan de vliegrichting om het tweede nest te vinden.

De volledige kolonie verhuist tegen het einde van augustus naar dit tweede nest , en het eerste nest wordt verlaten. Op het einde van de zomer kan een secundair nest een doorsnede tot 1m bereiken.

In deze video lichten onze collega’s dit fenomeen even toe.

Hoe kan ik mijn melding opvolgen via VespaWatch?

Wil je graag weten of jouw melding al bij RATO vzw terechtkwam en of we intussen zijn langsgekomen? Via de link in de bevestigingsmail van VespaWatch kan je de status van jouw melding heel eenvoudig opvolgen.

  • Ga naar de kaart van VespaWatch,
  • klik op jouw registratie op de kaart.
  • Onder ‘Bestrijding’ kan je bij ‘Naam bestrijder’ RATO vzw terugvinden. Is het veld leeg? Dan hebben wij de melding nog niet ontvangen.

Kijk zeker na of jouw telefoonnummer en het adres van het nest correct zijn ingevuld. Je kan deze gegevens nog aanpassen zolang de melding nog niet naar ons werd doorgestuurd. Zodra dit wel het geval is, nemen wij verder contact met jou op.

Staat jouw melding al op Groen op de kaart? Dan werd het nest al bestreden.

Ik heb een vraag over mijn melding: waar kan ik info vinden?

Nadat je een nest gemeld hebt, ontvang je een email met een unieke url van jouw melding. Als je de URL openklikt dan kan je alle actuele info terugvinden over jouw nestmelding. Je kan ook via de overzichtskaart jouw melding raadplegen.

Wanneer komt RATO vzw langs?

RATO vzw geeft geen exacte datum of tijdstip. Wij komen binnen de 5 à 10 werkdagen langs. Dit is een richtlijn: 99% van de meldingen worden sneller opgevolgd. 1% later. De bestrijding van een nest kan soms snel, maar ook langer duren, waardoor we geen exacte termijn kunnen geven.

Is bestrijding door RATO vzw gratis voor de burger?

RATO vzw is ALTIJD GRATIS voor burgers, ongeacht het aantal bezoeken dat we brengen. Dat is voor alle soorten waar wij rond werken zo. Dat betekent dat burgers NOOIT een factuur ontvangen van RATO vzw.

Ontving je toch een factuur voor de nestbestrijding van een Aziatische hoornaar? Dan komt die niet van RATO vzw. Je hebt beroep gedaan op een professionele bestrijder of op de brandweer. Wij hebben geen overeenkomsten met particuliere bestrijders en ook niet met de brandweer.

Collega, Karel, licht het nog even toe in deze video.

Hoe verloopt de nestbestrijding?

De gebruikte methode varieert per nesttype, maar wij proberen zoveel mogelijk gifvrij te werken.

In deze video leggen we uit hoe we een embryonest bestrijden

In deze video leggen we uit hoe we een primair nest bestrijden.

In deze video leggen we uit hoe we een secundair nest bestrijden (op hoge hoogte).

Zijn de gebruikte verdelgingsmiddelen gevaarlijk voor mens en dier?

De gebruikte producten zijn niet schadelijk voor mensen, vee en zoogdieren. De gebruikte producten zijn wél gevaarlijk voor insecten en in het water levende organismen (vissen, …).

Welke bestrijdingsmiddelen gebruikt RATO vzw bij de nestverdelging van Aziatische hoornaar?

Na een veiligheidsinschatting op locatie, bestrijden we zoveel mogelijk nesten gifvrij met diatomeënaarde. Dit mechanische insecticide breekt de waslaag van het exoskelet van de hoornaars af, wat leidt tot uitdroging. Deze methode is milieuvriendelijk maar werkt trager, dus geduld van twee weken is vaak nodig.

Vroeg in het seizoen, bij goed bereikbare nesten kunnen we ook soms mechanisch verwijderen.

In gevallen van verhoogd veiligheidsrisico passen we Permas-D toe, een permetrine-insecticide. Deze methode is sneller, met resultaten binnen drie dagen, en wordt alleen gebruikt op risicovolle locaties zoals speeltuinen of fietspaden.

Wat is diatomeënaarde? En is dit product schadelijk?

Nestbestrijding van Aziatische hoornaar gebeurt bij RATO vzw zoveel mogelijk mechanisch. Diatomeënaarde is een mechanisch bestrijdingsmiddel dat vaak wordt gebruikt bij hogere nesten. Het is een natuurlijk product dat geen schade doet aan mens of milieu. De inwerkingstijd kan tot 14 dagen duren. In deze video leer je meer over de werking van het product.

Kan RATO vzw ook hoge nesten verdelgen? En tot welke hoogte?

RATO vzw beschikt over de juiste expertise en materialen om ook hoge nesten aan te pakken. Met behulp van telescopische lansen kunnen zij nesten bestrijden tot een hoogte van ongeveer 35 meter of zelfs hoger. Deze lansen zijn licht, smal en eenvoudig verlengbaar, waardoor ze geschikt zijn voor uiteenlopende situaties.

Hoewel veel mogelijk is, kunnen er geen garanties gegeven worden dat elk nest effectief bereikt kan worden. De omstandigheden ter plaatse spelen namelijk een belangrijke rol. Factoren zoals de exacte locatie van het nest, de toegankelijkheid en de mogelijkheid om de lans voldoende te ondersteunen, bepalen mee wat haalbaar is.

De bestrijders van RATO vzw bekijken elke situatie individueel ter plaatse en stemmen hun aanpak af in overleg met de melder. Zo wordt telkens gezocht naar de meest geschikte en veilige oplossing.

Je hoeft je dus geen zorgen te maken over de hoogte of bereikbaarheid van een nest. RATO vzw beschikt over de kennis en middelen om ook uitdagende situaties aan te pakken.

Bekijk de video en leer meer over de nestbestrijding op hoge hoogte.

Moeten nesten, verdelgd of niet, verwijderd worden?

Nee. De Aziatische hoornaar bouwt elk jaar een nieuw nest en gebruikt het oude niet opnieuw. 

Wanneer is nestbestrijding niet mogelijk?

RATO vzw bestrijdt elk jaar duizenden nesten van Aziatische hoornaar. 99,9% van de nestenmeldingen die wij binnenkrijgen, wordt door RATO vzw bestreden. Er zijn echter situaties, waarin bestrijding niet mogelijk is, zoals bij hoogspanningslijnen of in dichte begroeiing. Deze nesten staan op Vespawatch aangeduid als “Bestrijding niet succesvol/ onbestrijdbaar”.

Wat draagt bij tot een geslaagde nestbestrijding?

Soms is een nestbestrijding van Aziatische hoornaar niet succesvol. Dat is uitzonderlijk, maar het gebeurt. Dan is het nodig om het nest opnieuw bij Vespawatch te melden.

Een medewerker van RATO vzw licht toe wat de redenen kunnen zijn dat een nestbestrijding in uitzonderlijke gevallen niet geslaagd is.

Heeft regen een invloed op de slaagkans van de verdelging?

Nee, regen heeft in principe geen invloed op de slaagkansen van de verdelging.

Wordt een nest van vorig jaar hergebruikt?

Nee, een nest van vorig jaar wordt niet hergebruikt. Bestrijding is dus niet nodig. Het is wel steeds nuttig om deze te blijven melden omdat we jullie meldingen gebruiken voor monitoring van de soort.

Wat is de beste periode om nesten te verdelgen?

Hoe vroeger in het seizoen de bestrijding start, hoe effectiever. 
De grootste schade treedt op tussen 1 juli en 30 september, onder andere:

  • Steekincidenten bij nestverstoring 
  • Schade aan fruit- en druiventeelt 
  • Minder inheemse insecten 
  • Verlies bij imkers 

Na september zijn de risico’s kleiner en is bestrijding minder zinvol. 

Waarom blijft een nest van Aziatische hoornaar na verdelging in de boom hangen?

Na een succesvolle bestrijding wordt het nest verlaten en niet opnieuw gebruikt. Omdat veel nesten zich hoog in bomen bevinden, vraagt verwijdering vaak extra materiaal, tijd en veiligheidsmaatregelen. In de meeste gevallen biedt het weghalen van een inactief nest weinig bijkomende voordelen. Daarom blijven bestreden nesten vaak hangen, waarna ze onder invloed van weer en wind geleidelijk afbreken.

Moeten nesten in de winter verwijderd of bestreden worden?

Nee, In de winter zijn de nesten van Aziatische hoornaar verlaten. We noemen dit inactieve nesten. Een nest van vorig jaar wordt niet hergebruikt. Bestrijding is dus niet nodig. Het is wel steeds nuttig om deze te blijven melden omdat we jullie meldingen gebruiken voor monitoring van de soort.

Bestrijdt RATO vzw ook Europese hoornaar?

Neen. RATO vzw bestrijdt ook geen andere wespensoorten. We bestrijden enkel Aziatische hoornaar.

De Europese hoornaar is een inheemse en nuttige soort. Wij raden aan om deze te laten leven indien er geen hinder is. Bij acuut gevaar contacteer je het best een private bestrijder om het nest te verwijderen. Zoek een private bestrijder via https://wespennest.vlaanderen/ .

Krijg je als gemeente een melding van Europese hoornaar binnen? Verwijs burgers dan door met bovenstaande info.

Niet zeker van de soort? Kijk nog eens op VespaWatch.be naar de herkenningsfiche

Elke melding is dringend… of toch niet?

We merken dat bijna elke melding wordt aangeduid als “dringend”. Dat is begrijpelijk: de Aziatische hoornaar roept vaak ongerustheid op. Toch is niet elke situatie even acuut, en daarom werken we volgens een vaste werkwijze.

Hoe werkt RATO vzw?

We behandelen alle meldingen zo snel mogelijk, maar niet op basis van hoe dringend iemand het zelf inschat. We plannen op basis van regio, locatie en datum van ontvangst.

Dus: ook al voelt jouw melding belangrijk aan, ze krijgt niet automatisch voorrang op andere. Dat helpt ons om eerlijk en efficiënt te werken.

Wat is goed om te weten?

1. Geen paniek nodig

Aziatische hoornaars zijn niet gevaarlijker dan andere wespen.
Hou voldoende afstand (minstens 5 meter) en blijf rustig. Dat is meestal al voldoende.

2. Niet elk nest krijgt prioriteit

Sommige nesten zijn wél dringend:

  • een nest in huis
  • een nest aan een school, kampplaats, aan de ingang van een openbaar gebouw of andere drukbezochte plek

Een nest in een boom, op een veld of op veilige afstand vormt meestal geen direct gevaar en krijgt daarom geen voorrang.

3. Gezondheidsrisico’s, zoals een allergie? Bel de brandweer

In levensbedreigende situaties kan je altijd contact opnemen met de hulpdiensten.

4. Bescherm je bijen

Ben je imker? Je kunt zelf al heel wat doen om je kasten te beschermen.
Op Ecopedia en VespaWatch vind je praktische tips.

5. Even geduld

Wij krijgen dagelijks tientallen tot honderden meldingen.
Ons team is uitgebreid en werkt hard om iedereen zo snel mogelijk te helpen.
Jouw melding wordt zeker opgenomen in de planning.

Ik heb een steek gekregen van Aziatische hoornaar: wat nu?

De Aziatische hoornaar is op zich niet agressief naar mensen toe, maar kan net zoals alle andere wespen steken. Zeker wanneer ze zich bedreigd voelt.

De Aziatische hoornaar is groter dan onze gewone wesp en dus is ook de angel groter. Dit maakt de steek pijnlijker maar niet automatisch gevaarlijker.

Gevaarlijk wordt het wél bij allergische reacties op wespen- en bijensteken. Sommige mensen, ook zonder (gekende) allergie, kunnen extra gevoelig reageren.

Voor de Europese hoornaar geldt krak hetzelfde. Lees meer.

Informeer je goed via het antigifcentrum bij twijfel.

Help, de Aziatische hoornaars vliegen door mijn raam?

Net als bij andere insecten kan het nuttig zijn om een hor of vliegenraam te plaatsen, zodat Aziatische hoornaars niet binnen kunnen vliegen door een openstaand raam.

Dat kan je zelf maken of gaan kopen in de doe-het-zelf zaak. Vliegenramen zijn beschikbaar voor alle raamtypes, zoals veluxen, schuiframen, klikramen etc. zo hou je niet alleen Aziatische hoornaars buiten, maar ook andere insecten.

Speurt RATO vzw naar nesten?

Neen, RATO vzw speurt niet naar nesten. Wij focussen op de bestrijding. We hebben geen tekort aan gevalideerde nesten. Geef ons dus enkel meldingen door van nesten die gevonden zijn.

Zie je Aziatische hoornaars vliegen maar weet je het nest niet zijn? Help mee zoeken of neem contact op met jouw gemeentebestuur. Misschien kennen zij vrijwilligers die samen met jou het nest kunnen zoeken. Lees hieronder hoe je een nest kan opsporen.

Hoe kan ik een nest opsporen?

Nesten opsporen kan een tijdrovende bezigheid zijn.

De meest gebruikte en goedkoopste methode is de wiekpotmethode. Op de website van VespaWatch.be leggen ze haarfijn uit hoe je die kan inzetten. Onderstaande handleiding legt stap voor stap uit wat je moet doen.

Wiekpotmethode – Visual via Dominique Soete

In welke periode kan ik de lentevallen uitzetten?

Lentevallen kan je alleen gebruiken vanaf 1 maart tot 1 juni. In andere periodes heeft het gebruik van lentevallen geen zin.

Ik wil meer weten over het gebruik van lentevallen

Op de website van provincie West-Vlaanderen leggen ze stap voor stap uit hoe je een lenteval kan gebruiken.

Heeft afvangen met lentevallen nog zin in de zomer en/of het najaar?

Neen. De enige manier om na 1 juni nog het verschil te maken is nestbestrijding. Lentevallen worden uitgezet in, jawel, de lente om koninginnen af te vangen. Bovendien toont onderzoek voorlopig aan dat de vallen ook niet-doelsoorten treffen. We zien heel wat foto’s passeren van vallen vol Europese hoornaars. Spaar dus de inheemse soorten!

Waarom stopt RATO vzw na 16 oktober met bestrijden?

Ondanks onze intensieve inspanningen tussen 2020 en 2024 (verdelging van alle gemelde nesten) blijft de populatie Aziatische hoornaars toenemen. Het is onmogelijk om alle nesten te vinden, waardoor volledige uitroeiing in Oost-Vlaanderen niet meer haalbaar is.

Daarom ligt de focus sinds 2025 op schadebeperking, via:

✅ gericht lokaal beheer – inspanningen waar het echt nodig is;

✅ het verwijderen van nesten op risicovolle plekken – zoals bij scholen, woningen of bijenkasten;

✅ het verminderen van overlast voor mens en natuur – door slim en kostenefficiënt te bestrijden.

💡 Vooral in het voorjaar is bestrijding het meest doeltreffend én kostenefficiënt: de nesten hangen nog laag, zijn beter bereikbaar en kunnen gifvrij verwijderd worden. Dat voorkomt later in het seizoen veel schade aan honingbijen, fruitbomen en andere insecten.

Waarom focust Oost-Vlaanderen op schadebeperking? 

Volledige uitroeiing is niet meer haalbaar. Daarom richten we ons op beheer en beperking van schade door enkel te bestrijden tussen 1 mei en 15 oktober. 

Wat zegt de wetgeving over het beheer van Aziatische hoornaar en de beheerperiode?

Met het beheer volgen we de Europese wetgeving (Europese Verordening 1143/2014 en haar Uitvoeringsverordening 2016/1141). Deze Europese wetgeving gaat over preventie en beheersing van de introductie en verspreiding van invasieve uitheemse soorten. 

Op Vlaams niveau is er de beheerregeling Aziatische hoornaar, die vastlegt welke aanpak en methoden toegestaan zijn. 

Is nestbestrijding na 16 oktober nog mogelijk?

Ja, maar niet via RATO vzw en het is niet gratis. Elke melder kan beroep doen op een erkende bestrijder. Zij zullen deze bestrijding aanrekenen aan de melder.

Wat als ik na 16 oktober nog een actief nest zie?

Je mag het nest nog steeds melden via Vespawatch. Zo help je mee de soort in kaart brengen. Nestbestrijding door een private bestrijder is nog mogelijk tot de vorst is ingezet. (zie ook hierboven: is nestbestrijding na 16 oktober nog mogelijk?)

zijn de hoge nesten die niet meer verdelgd worden na 16 oktober dan niet gevaarlijk?

Als je het nest niet verstoort, is er geen gevaar. Daarnaast hangen de meeste nesten hoog in de bomen waardoor ze weinig gevaar vormen voor mensen. 

Hoeveel meldingen werden de afgelopen jaren in provincie Oost-Vlaanderen behandeld?

Tussen 2021 en 2025 behandelden RATO vzw in Oost-Vlaanderen 10.275 meldingen van Aziatische hoornaar. 

Waarom neemt de populatie nog toe ondanks alle bestrijdingen? 

Omdat het onmogelijk is om alle nesten te vinden. 
Sinds 2021 is 98% van de gemelde actieve nesten bestreden, maar er blijven veel nesten onopgemerkt. 

RATO schat dat er tegen 2027 gemiddeld 16.500 nesten zullen zijn in Oost-Vlaanderen.

Staat jouw vraag hier niet tussen, surf dan eens naar VespaWatch.be en misschien vind je het antwoord daar wel terug. Of vind meer info over de soort via de pagina van Aziatische hoornaar.